Hapo zamani palikuwa na bibi kizee fulani aliyekuwa na binti, na, alipokuwa karibu kumwoza, binti akasema hakuwa na bakuli wala sahani na kwamba asingeolewa bila hivyo. Kwa hiyo bibi kizee, aliyekuwa na fahali, akampeleka kwa wachinjaji na kuwaomba wamnunue; bakuli kumi na sahani kumi ndiyo ilikuwa bei. Lakini wakasema hawawezi kutoa hivyo kwa ajili yake.
Basi buibui akasikia, akaja na kusema kwamba angemnunua fahali kutoka kwa bibi kizee na kwamba ndoa ya binti yake itakapokaribia kufungwa, angeleta sahani kumi na bakuli kumi. Kwa hiyo bibi kizee akamkabidhi buibui fahali, naye akampeleka nyumbani na kumchinja.
Buibui alipokwisha kumpika, akamimina mchuzi ndani ya chungu na kukipeleka na kukiweka njiani, naye akapanda mti juu yake na kujificha pale. Basi mbuzi alikuwa akipita, naye alikuwa na kiu sana, kwa hiyo akaja na kutia pua yake ndani ya chungu, na mara moja chungu kikashika pua yake.
Kisha buibui akateremka chini na kusema, “Vizuri.” Naye akaendelea:
“Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako sasa, ee mbuzi!”
Na mbuzi akajibu, “Vizuri sana, nimekubali.”
Kwa hiyo mbuzi akaenda mtoni kunywa maji, na pale kaa akashika ndevu zake, kisha mbuzi akasema:
“Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee kaa.”
Na kaa akajibu, “Vizuri sana, nimekubali.”
Basi binti alipofika kijitoni, akamkanyaga kaa, na kaa akasema:
“Binti amemkanyaga kaa mdogo maskini;
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee binti.”
Na binti akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Kwa hiyo binti akachukua maji aliyokuja kuchota na alikuwa akienda nyumbani utelezi ulipomwangusha, naye akamwaga maji. Kisha akasema,
“Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee utelezi.”
Na utelezi ukasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Basi utelezi ukabaki ardhini, na muda mfupi baadaye mchwa akaja na kujenga njia kukatiza mahali palipolowa. Kisha utelezi ukaimba:
“Mchwa amejenga juu ya utelezi;
Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee mchwa.”
Na mchwa akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Baada ya muda kidogo, ndege fulani akaja na kujenga kiota juu ya kichuguu cha mchwa, kisha mchwa akasema:
“Ndege ametua juu ya kichuguu cha mchwa;
Mchwa alijenga juu ya utelezi;
Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee ndege.”
Na ndege akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Basi ndege akabaki pale, na siku moja mvulana aliyekuwa akipiga manati akaja, na alipomwona ndege ameketi juu ya kichuguu, akampiga. Kisha ndege akasema:
“Mvulana ndiye mpigaji wa ndege mdogo maskini;
Ndege alitua juu ya kichuguu cha mchwa;
Mchwa alijenga juu ya utelezi;
Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee mvulana.”
Na mvulana akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Kwa hiyo mvulana akaenda nyumbani, na mara tu alipofungua kinywa chake kumwambia mama yake habari hiyo, akamtwanga kwa mapigo. Kisha mvulana akasema,
“Mama ndiye mpigaji wa mvulana mdogo maskini;
Mvulana ndiye mpigaji wa ndege mdogo maskini.
Ndege alitua juu ya kichuguu cha mchwa;
Mchwa alijenga juu ya utelezi;
Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee mama.”
Na mama akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Basi ikatokea muda mfupi baadaye kwamba mhunzi fulani akachoma kimoja cha vitambaa vya mama, kisha akasema:
“Mhunzi ndiye mchomaji wa kitambaa cha mama;
Mama ndiye mpigaji wa mvulana mdogo maskini.
Mvulana ndiye mpigaji wa ndege mdogo maskini.
Ndege alitua juu ya kichuguu cha mchwa;
Mchwa alijenga juu ya utelezi;
Utelezi ulimwangusha binti;
Binti ndiye mkanyagaji wa kaa mdogo maskini.
Kaa ndiye mkamataji wa ndevu za mbuzi;
Mbuzi ndiye mnywaji wa mchuzi wa buibui;
Buibui ndiye mnunuzi wa fahali wa bibi kizee
Kwa bakuli kumi kubwa na sahani kumi kubwa,
Malipo yako juu yako, ee mhunzi.”
Kisha mhunzi akasema, “Vizuri sana, nimekubali.”
Mara moja wahunzi wote wakaanza kazi na kutengeneza bakuli kumi na sahani kumi na kuvipeleka kwa mama.
Mama akavichukua na kumpa mvulana.
Mvulana akavichukua na kumpa ndege.
Ndege akavichukua na kumpa mchwa.
Mchwa akavichukua na kuupa utelezi.
Utelezi ukavichukua na kumpa binti.
Binti akavichukua na kumpa kaa.
Kaa akavichukua na kumpa mbuzi.
Mbuzi akavichukua na kumpa buibui.
Na mwishowe buibui akachukua bakuli kumi na sahani kumi na kumpa bibi kizee, kama alivyoahidi alipomnunua fahali ambaye nyama yake aliila.
Huo ni mfano wa ujanja wa buibui: yeye mwenyewe alikula nyama ya fahali, lakini akawafanya wengine walipe kwa niaba yake, hivyo bila kutoa chochote kwa kile alichopata.