Jinsi Wanyama na Nyoka Walivyokuja Duniani kwa Mara ya Kwanza

Njaa ilikuwa imedumu karibu miaka mitatu. Kweku Tsin, akiwa na njaa sana, alitafuta kila siku msituni akitumaini kupata chakula. Siku moja alibahatika kugundua kokwa tatu za mawese zilizokuwa zimelala ardhini. Akaokota mawe mawili ya kuzivunja. Hata hivyo, kokwa ya kwanza iliteleza alipoipiga, na ikaanguka ndani ya shimo nyuma yake. Jambo lilelile likatokea kwa ya pili na ya tatu. Akiwa amekasirishwa sana na hasara yake, Kweku akaazimia kushuka ndani ya shimo kuona kama angeweza kupata kokwa zake zilizopotea.

Kwa mshangao wake, hata hivyo, aligundua kwamba shimo hili kwa kweli lilikuwa mlango wa kuingia katika mji, ambao hakuwahi hata kuusikia kabla. Alipoufikia alikuta ukimya kamili kila mahali. Akaita, “Hakuna mtu katika mji huu?” na baadaye akasikia sauti ikijibu. Akaenda upande ule na kumkuta bibi kizee ameketi katika mojawapo ya nyumba. Akataka kujua sababu ya kutokea kwake—naye akaieleza mara moja.

Bibi kizee alikuwa mwema sana na mwenye huruma, na akaahidi kumsaidia. “Lazima ufanye kama nitakavyokuambia hasa,” akasema. “Nenda bustanini usikilize kwa makini. Utasikia viazi vikuu vikiongea. Pita kando ya kiazi chochote kinachosema, ‘Nichimbue, nichimbue!’ Lakini chukua kile kinachosema, ‘Usinichimbue!’ Kisha kiniletee.”

Alipokileta, akamwelekeza amenye kiazi na kutupa kiini chake. Kisha alipaswa kuchemsha maganda, na, yakichemka, yangegeuka kuwa kiazi. Kweli yakafanya hivyo, nao wakaketi kula sehemu yake. Kabla ya kuanza mlo wao bibi kizee akamwomba Kweku asimtazame wakati akila. Akiwa mwenye adabu sana na mtiifu, akafanya kama alivyoambiwa hasa.

Jioni bibi kizee akamtuma bustanini kuchagua mojawapo ya ngoma zilizosimama pale. Akamwonya: “Ukikuta ngoma inayosema ‘Ding-ding’ ikiguswa—ichukue. Lakini kuwa mwangalifu sana usichukue inayolia ‘Dong-dong.’ ” Akatii maelekezo yake katika kila jambo. Alipomwonyesha ngoma, alionekana kufurahi na akamwambia, kwa furaha yake kubwa, kwamba alihitaji tu kuipiga kama wakati wowote angekuwa na njaa. Hiyo ingemletea chakula tele. Akamshukuru bibi kizee kwa moyo wote na kurudi nyumbani.

Mara tu alipofika kibandani kwake, akakusanya watu wa nyumbani mwake pamoja, kisha akapiga ngoma. Mara moja, vyakula vya kila aina vikatokea mbele yao, nao wote wakala kadiri walivyotaka.

Siku iliyofuata Kweku Tsin akawakusanya watu wote wa kijiji pamoja katika Uwanja wa Baraza, kisha akapiga ngoma mara nyingine. Kwa njia hii kila familia ilipata chakula cha kutosha mahitaji yao, na wote wakamshukuru Kweku sana kwa kuwapatia hivyo.

Hata hivyo, baba wa Kweku hakufurahi hata kidogo kumwona mwanawe akiweza hivyo kulisha kijiji kizima. Anansi alifikiri kwamba naye pia anapaswa kuwa na ngoma. Hapo watu wangemshukuru yeye badala ya Kweku Tsin. Kwa hiyo, akamuuliza kijana ngoma ile ya ajabu ilikotoka. Mwanawe hakutaka kabisa kumwambia, lakini Anansi hakumpa amani hadi aliposikia hadithi nzima. Kisha hakupoteza muda, bali akaondoka mara moja kuelekea shimo la kuingilia. Alikuwa amechukua tahadhari ya kubeba kokwa kuukuu aliyojifanya kuivunja. Kisha akiitupa ndani ya shimo, akaruka ndani akiifuata na kuharakisha kwenda kijiji kimya. Alipofika kwenye nyumba ya kwanza, akapiga kelele, “Hakuna mtu katika mji huu?” Bibi kizee akajibu kama awali, na Anansi akaingia nyumbani mwake.

Hakujisumbua kuwa na adabu kwake, bali alimwambia kwa ufidhuli mkubwa, akisema, “Fanya haraka, bibi kizee, uniletee kitu cha kula.” Mwanamke kwa utulivu akamwelekeza aende bustanini kuchagua kiazi ambacho kingesema, “Usinichimbue.” Anansi akamcheka usoni na kusema, “Hakika unanidhania mpumbavu. Kama kiazi hakitaki nikichimbue hakika sitakichimbua. Nitachukua kile kinachotaka kuvunwa.” Akafanya hivyo.

Alipomletea bibi kizee kiazi, akamwambia, kama alivyomwambia mwanawe, atupe kiini na kuchemsha maganda. Tena akakataa kutii. “Nani amewahi kusikia jambo la kijinga kama kutupa kiazi? Sitafanya jambo kama hilo. Nitatupa maganda na kuchemsha kiini.” Akafanya hivyo, na kiazi kikageuka kuwa mawe. Kisha ikamlazimu kufanya kama alivyopendekeza mwanzoni, na kuchemsha maganda. Maganda yalipokuwa yakichemka yakageuka kuwa kiazi. Anansi akamgeukia bibi kizee kwa hasira na kusema, “Wewe ni mchawi.” Hakujali maneno yake, bali aliendelea kuandaa meza. Akaweka chakula chake cha jioni juu ya meza ndogo, fupi kuliko yake, akisema, “Usinitazame wakati ninakula.” Akajibu kwa ufidhuli, “Kwa kweli, nitakutazama nikitaka. Nami nitakula chakula changu kwenye meza yako, si kwenye ile ndogo.” Tena hakusema lolote—lakini akaacha chakula chake bila kukigusa. Anansi akala chake, kisha akachukua chake bibi na kukila pia.

Alipomaliza akasema, “Sasa nenda bustanini uchague ngoma. Usichukue inayolia ‘Dong-dong’; chukua tu inayosema ‘Ding-ding.’ ” Anansi akajibu kwa ukali, “Unadhani nitafuata ushauri wako, wewe mchawi? Hapana, nitachagua ngoma inayosema ‘Dong-dong.’ Unajaribu tu kunichezea hila.”

Akafanya alivyotaka. Baada ya kuipata ngoma akaondoka zake bila hata kumwambia bibi kizee “Asante.”

Mara tu alipofika nyumbani, akatamani kuwaonyesha wanakijiji uwezo wake mpya. Akawaita wote kwenye Uwanja wa Baraza, akiwaambia walete sahani na trei, kwa kuwa angewapatia chakula. Watu kwa furaha kubwa wakaharakisha kwenda mahali pale. Anansi, kwa majivuno akichukua nafasi yake katikati yao, akaanza kupiga ngoma yake. Kwa hofu na mshtuko wake, badala ya wingi wa vyakula ambavyo Kweku alikuwa ameviita, Anansi akaona, wakimkimbilia, wanyama wakali na nyoka wa kila aina. Viumbe kama hao walikuwa hawajawahi kuonekana duniani kabla.

Watu wakakimbia pande zote—wote isipokuwa Anansi, aliyekuwa ametishika mno kuweza kusogea. Upesi akapata adhabu iliyomstahili kwa kutotii kwake. Kwa bahati nzuri, Kweku, pamoja na mama yake na dada zake, walikuwa ukingoni mwa umati, kwa hiyo wakakimbilia makazini kwa urahisi. Baadaye wanyama wakatawanyika pande zote, na tangu hapo wamezurura porini katika misitu mikubwa.