Hapo zamani za kale, katika kijiji kidogo kilichozungukwa na misitu minene na vijito vinavyotiririka, aliishi mtu ambaye hakuwa tajiri wala maskini. Nyumba yake ya kawaida ilikaa pembezoni mwa makazi, ambapo sauti za shughuli za kijiji zilipungua polepole na kugeuka minong'ono ya maumbile.
Mtu huyu alikuwa na wenzi wawili wa kudumu maishani mwake: Shomoro mdogo kabisa na Kasuku mwenye rangi angavu. Shomoro alikuwa naye tangu alipojenga nyumba yake mara ya kwanza. Mdogo na asiye na majivuno akiwa na manyoya yake ya kahawia, Shomoro alijenga kiota chake chini ya ukingo wa paa la mtu huyo. Kila asubuhi, alilia kumsalimu mtu huyo alipotoka nje, na kila jioni, alipapatika karibu naye aliporudi nyumbani. Majira yalipobadilika na mtu huyo mara kwa mara kuhama kufuata kazi, Shomoro mwaminifu daima alimpata, akijenga upya kiota chake rahisi popote mtu huyo alipotulia.
Kasuku aliingia maishani mwa mtu huyo kwa njia tofauti. Katika safari moja kupitia msitu mnene, mtu huyo aliona mmweko usio wa kawaida wa rangi angavu kati ya miti. Kwa subira na ustadi, alifanikiwa kumkamata Kasuku mchanga mwenye manyoya ya rangi ya zumaridi, yakuti nyekundu na yakuti samawati. Mtu huyo alimleta ndege huyo wa kigeni nyumbani kwa uangalifu na kumtunza alipokuwa akikua.
Kasuku alipokomaa, manyoya yake yakazidi kuwa ya kupendeza mno. Mtu huyo, aliyekuwa na ustadi fulani kama fundi, alikusanya kwa uangalifu manyoya yaliyopukutika ya Kasuku kwa muda. Kwa hazina hizi angavu, akatengeneza kofia ya manyoya yenye uzuri wa ajabu kiasi kwamba ilivutia macho ya mfanyabiashara tajiri aliyekuwa akipita kijijini.
Mfanyabiashara akatoa kiasi kikubwa cha pesa kwa kazi ile ya manyoya. Kwa bahati hii isiyotarajiwa, hali ya mtu huyo ikabadilika sana. Aliweza kujenga nyumba bora zaidi na, muhimu kuliko yote, kulipa mahari ya mwanamke aliyekuwa amempenda kwa muda mrefu kutoka kijiji jirani. Wakaoana na kujenga kaya yenye upendo pamoja. Baada ya muda, wanandoa hao wakajaliwa binti waliokua wakawa wanawake hodari. Binti hao hatimaye waliolewa na wanaume wema na wachapakazi, waliojiunga na familia iliyokuwa ikikua. Muda si mrefu, vishindo vya miguu ya wajukuu vikajaa nyumbani kwa mtu huyo, na miaka yake ya mwisho aliitumia akiwa amezungukwa na vizazi vitatu vya familia yenye upendo.
Katika mabadiliko haya yote, ndege wote wawili walibaki kuwa sehemu ya kaya. Shomoro, daima thabiti, aliendelea na uwepo wake wa kimya, akihama popote mtu huyo alipohama, akijizoesha kila hali mpya bila kulalamika. Kasuku, kwa rangi zake angavu na ujanja wake wa kuiga sauti, akawa kama hazina ya familia, akiwafurahisha wajukuu kwa vituko vyake na kuhamasisha kazi nzuri zaidi kutokana na manyoya yake yaliyoendelea kuota upya.
Kisha siku moja, baada ya maisha marefu na yenye kuridhisha, mtu huyo alifariki kwa amani akiwa usingizini. Kama ilivyokuwa desturi kijijini, mali zake zote zilihitaji kugawanywa miongoni mwa wale waliokuwa na haki halali juu yake.
Kwa mshangao wa kila mtu, jambo hilo likawa tata Shomoro na Kasuku wote walipojitokeza wakidai haki ya kurithi mali ya mtu huyo.
Mbele ya wazee wa kijiji, Shomoro mnyenyekevu alizungumza kwanza. "Niliishi maisha yangu yote na mtu huyu," akasema kwa sauti laini, yenye utamu. "Alipohama, nilihama. Katika dhoruba za baridi na joto la kiangazi, katika nyakati za neema na nyakati za shida, daima nilibaki naye. Uaminifu wangu haukuyumba, hata mara moja katika miaka hii yote. Hakika kujitolea huku kunapaswa kutambuliwa."
Kasuku, kwa mmweko wa manyoya angavu, akasonga mbele kwa hasira. "Hilo si kitu!" akalia, sauti yake ikisikika kote katika mkusanyiko. "Mtu huyu alinichukua kutoka vilele vya miti nilipokuwa mdogo. Manyoya yangu yalipoota, alitengeneza kofia yenye uzuri kiasi kwamba ilimletea bahati. Aliiuza kwa pesa zilizomnunulia mke, aliyezaa binti, waliopata waume, waliowapa watoto. Mimi ndiye chanzo cha utajiri wa familia hii; kwa hiyo, napaswa kurithi kila kitu alichokuwa nacho."
Wazee wa kijiji walisikiliza madai yote mawili kwa makini. Wakashauriana wao kwa wao, wakipima thamani ya urafiki wa kudumu dhidi ya athari iliyobadilisha maisha. Baada ya mjadala mrefu, wakawageukia ndege wawili na familia iliyokusanyika.
"Ndege wote wawili wamechangia maisha ya mtu huyu," akatangaza mzee kuliko wote miongoni mwao. "Lakini lazima tuzingatie chanzo cha kile tunachokiona mbele yetu leo." Akaonyesha familia kubwa na nyumba yenye starehe. "Bila Kasuku, hakuna chochote kati ya hivi kingekuwepo. Yeye ndiye chanzo; lazima arithi."
Na hivyo ikaamuliwa. Kasuku akapewa mali ya mtu huyo, huku Shomoro akiruka kurudi chini ya ukingo wa paa, ambapo angeendelea kujenga kiota chake rahisi, akitazama kimya maisha ya kaya yakiendelea chini.
Wengine husema kwamba katika jioni tulivu, bado unaweza kusikia wimbo laini wa Shomoro wakati wa machweo, ukumbusho mpole kwamba si michango yote inatambuliwa kwa usawa, ingawa kila mmoja huunda hadithi kwa njia yake.