Efriam Duke alikuwa mfalme wa kale wa Calabar. Alikuwa mtu wa amani, wala hakupenda vita. Alikuwa na ngoma ya ajabu, ambayo sifa yake, ilipopigwa, ilikuwa kutoa siku zote chakula kizuri na kinywaji tele. Kwa hiyo kila nchi yoyote ilipotangaza vita dhidi yake, aliwaita maadui zake wote pamoja na kupiga ngoma yake; kisha kwa mshangao wa kila mtu, badala ya kupigana watu walikuta meza zimetandikwa kila aina ya vyakula, samaki, fufu, mchuzi wa mawese, supu, viazi vikuu vilivyopikwa na bamia, na divai ya mawese tele kwa kila mtu. Kwa njia hii aliiweka nchi yote kwa utulivu, na kuwaaga maadui zake wakiwa wameshiba, na wakiwa na moyo wa furaha na kuridhika. Palikuwa na kasoro moja tu ya kumiliki ngoma, nayo ilikuwa kwamba, kama mwenye ngoma angepita juu ya kijiti chochote njiani au kuvuka mti ulioanguka, chakula chote kingeharibika mara moja, na watu mia tatu wa Egbo wangetokea na fimbo na mijeledi na kumpiga mwenye ngoma na wageni wote walioalikwa vikali sana.
Efriam Duke alikuwa tajiri. Alikuwa na mashamba mengi na mamia ya watumwa, akiba kubwa ya kokwa ufukweni, na mapipa mengi ya mafuta ya mawese. Pia alikuwa na wake hamsini na watoto wengi. Wake wote walikuwa wanawake wazuri na wenye afya; pia walikuwa mama wema, na wote walikuwa na watoto wengi, jambo lililokuwa jema kwa nyumba ya mfalme.
Kila baada ya miezi michache mfalme alikuwa akitoa mialiko kwa raia wake wote kuja kwenye karamu kubwa, hata wanyama wa porini walialikwa; tembo, viboko, chui, nyati wa porini, na swala walikuwa wakija, kwa kuwa siku zile hapakuwa na shida, kwa kuwa walikuwa marafiki wa binadamu, na walipokuwa karamuni hawakuuana. Watu wote na wanyama pia waliionea wivu ngoma ya mfalme na walitaka
kuimiliki, lakini mfalme hakukubali kuiachilia.
Asubuhi moja Ikwor Edem, mmoja wa wake wa mfalme, alimpeleka binti yake mdogo chemchemini kumwosha, kwa kuwa alikuwa amejaa buba, ambavyo ni vidonda vibaya mwili mzima. Kobe alikuwa ametokea kuwa juu ya mchikichi, juu kabisa ya chemchemi, akikata kokwa kwa ajili ya mlo wake wa mchana; na alipokuwa akikata, moja ya kokwa ikaanguka chini, moja kwa moja mbele ya mtoto. Msichana mdogo, akiona chakula kizuri, akalia akiitaka, na mama, bila kujua zaidi, akaiokota kokwa ya mawese na kumpa binti yake. Mara tu kobe alipoona hivi akashuka kutoka mtini, na kumuuliza mwanamke kokwa yake ya mawese iko wapi. Akajibu kwamba amempa mtoto wake ale. Kisha kobe, aliyeitaka sana ngoma ya mfalme, akafikiri angeleta shauri kubwa kuhusu jambo hili na kumlazimisha mfalme ampe ngoma, kwa hiyo akamwambia mama wa mtoto -
"Mimi ni mtu maskini, nami nilipanda mti kujipatia chakula mimi na familia yangu. Kisha wewe ukachukua kokwa yangu ya mawese na kumpa mtoto wako. Nitamweleza mfalme jambo zima, nione atasema nini atakaposikia kwamba mmoja wa wake zake ameiba chakula changu," kwa kuwa hili, kama kila mtu ajuavyo, ni kosa zito sana kulingana na desturi za wenyeji.
Ikwor Edem kisha akamwambia kobe—
"Niliona kokwa yako ya mawese imelala chini, nami nikidhani imeanguka kutoka mtini, nilimpa msichana wangu mdogo ale, lakini sikuiba. Mume wangu mfalme ni tajiri, na kama una malalamiko yoyote dhidi yangu au mtoto wangu, nitakupeleka mbele yake."
Kwa hiyo alipomaliza kumwosha binti yake chemchemini akampeleka kobe kwa mume wake, na kumweleza kilichotokea. Kisha mfalme akamuuliza kobe angekubali nini kama fidia kwa kupoteza kokwa yake ya mawese, na akampa fedha, kitambaa, kokwa au mafuta ya mawese, vitu ambavyo vyote kobe alivikataa kimoja baada ya kingine.
Kisha mfalme akamwambia kobe, "Utachukua nini? Unaweza kupata chochote unachopenda."
Na kobe mara moja akaionyesha ngoma ya mfalme, na kusema kwamba ndicho kitu pekee alichotaka.
Ili amwondoe kobe mfalme akasema, "Vizuri sana, chukua ngoma," lakini hakumwambia kamwe kobe kuhusu mambo mabaya ambayo yangempata kama angevuka mti ulioanguka, au kupita juu ya kijiti njiani.
Kobe alifurahi sana kwa hili, akaibeba ngoma nyumbani kwa ushindi hadi kwa mke wake, na kusema,
"Sasa mimi ni tajiri, wala sitafanya
kazi tena. Kila nikitaka chakula, ninachohitaji kufanya ni kupiga ngoma hii tu, na chakula kitaletwa kwangu mara moja, na kinywaji tele."
Mke wake na watoto walifurahi sana waliposikia hivi, na wakamwomba kobe alete chakula mara moja, kwa kuwa wote walikuwa na njaa. Hili kobe alifurahi mno kulifanya, kwa kuwa alitaka kuonyesha utajiri wake mpya, na pia yeye mwenyewe alikuwa na njaa kiasi, kwa hiyo akapiga ngoma kwa njia ileile aliyokuwa amemwona mfalme akifanya alipotaka kitu cha kula, na mara moja chakula tele kikatokea, kwa hiyo wote wakaketi na kufanya karamu kubwa. Kobe alifanya hivi kwa siku tatu, na kila kitu kikaenda vizuri; watoto wake wote wakanenepa, na kupata kadiri walivyoweza kula. Kwa hiyo alijivunia sana ngoma yake, na ili kuonyesha utajiri wake akapeleka mialiko kwa mfalme na watu wote na wanyama kuja karamuni. Watu walipopokea mialiko yao wakacheka, kwa kuwa walijua kobe alikuwa maskini sana, kwa hiyo wachache sana walihudhuria karamu; lakini mfalme, akijua kuhusu ngoma, akaja, na kobe alipopiga ngoma, chakula kikaletwa kama kawaida kwa wingi mkubwa, na watu wote wakaketi na kufurahia mlo wao sana. Walishangaa sana kwamba kobe maskini aweze kukaribisha watu wengi hivyo, na wakawaambia rafiki zao wote vyakula vizuri vilivyowekwa mbele yao, na kwamba hawakuwahi kupata chakula cha jioni bora zaidi. Watu ambao hawakwenda walisikitika sana waliposikia hivi, kwa kuwa karamu nzuri, kwa gharama ya mtu mwingine, haiandaliwi kila siku. Baada ya karamu watu wote wakamwona kobe kuwa mmoja wa watu matajiri zaidi katika ufalme, naye akaheshimiwa sana kwa sababu hiyo. Hakuna, isipokuwa mfalme, aliyeweza kuelewa jinsi kobe maskini alivyoweza ghafla kukaribisha kwa ukarimu mkubwa hivyo, lakini wote waliamua moyoni kwamba kama kobe angewahi kufanya karamu nyingine, wasingekataa tena.
Kobe alipokuwa ameimiliki ngoma kwa wiki chache akawa mvivu na hakufanya kazi, bali alizunguka nchini akijisifu kwa utajiri wake, na akaanza kunywa kupita kiasi. Siku moja baada ya kunywa divai nyingi ya mawese kwenye shamba la mbali, akaanza safari ya kurudi nyumbani akiwa amebeba ngoma yake; lakini akiwa amelewa, hakuona kijiti njiani. Akapita juu ya kijiti, na bila shaka Juju ikavunjika mara moja. Lakini hakujua hili, kwa kuwa hakuna kilichotokea wakati ule, na hatimaye akafika nyumbani kwake akiwa amechoka sana, na bado hajisikii vizuri sana kwa kunywa kupita kiasi. Akaitupa ngoma pembeni na kwenda kulala. Alipoamka asubuhi kobe akaanza kuhisi njaa, na kwa kuwa mke wake na watoto walikuwa wakililia chakula, akapiga ngoma; lakini badala ya chakula kuletwa, nyumba ikajaa watu wa Egbo, waliompiga kobe, mke wake na watoto, vibaya. Kwa hili kobe alikasirika sana, na akajiambia-
"Nilimwalika kila mtu karamuni, lakini wachache tu walikuja, nao walipata chakula na kinywaji tele. Sasa, ninapotaka chakula kwa ajili yangu na familia yangu, Egbo wanakuja kunipiga. Basi, nitawaacha watu wengine wapate hatima ileile, kwa kuwa sioni kwa nini mimi na familia yangu tupigwe wakati nimewafanyia watu wote karamu."
Kwa hiyo mara moja akapeleka mialiko kwa watu wote na wanyama kuja kwenye chakula kikubwa cha jioni siku iliyofuata saa tisa alasiri.
Wakati ulipofika watu wengi wakaja, kwa kuwa hawakutaka kupoteza nafasi ya mlo wa bure mara ya pili. Hata wagonjwa, viwete,
na vipofu waliwaomba rafiki zao wawaongoze karamuni. Wote walipokwisha kufika, isipokuwa mfalme na wake zake, waliotuma udhuru, kobe akapiga ngoma yake kama kawaida, kisha upesi akajificha chini ya benchi, ambapo asingeweza kuonekana. Mke wake na watoto alikuwa amewaondoa kabla ya karamu, kwa kuwa alijua kingetokea nini hakika. Mara tu alipopiga ngoma watu mia tatu wa Egbo wakatokea na mijeledi, na kuanza kuwacharaza wageni wote, ambao hawakuweza kutoroka, kwa kuwa milango ilikuwa imefungwa. Kipigo kikaendelea kwa saa mbili, na watu waliadhibiwa vibaya mno, hivi kwamba wengi wao ilibidi wabebwe nyumbani migongoni mwa rafiki zao. Chui ndiye pekee aliyetoroka, kwa kuwa mara tu alipoona watu wa Egbo wakifika alijua kwamba mambo yangekuwa mabaya, kwa hiyo akaruka kwa nguvu na kutoka kabisa nje ya ua.
Kobe alipotosheka na kipigo watu walichopata akanyemelea hadi mlangoni na kuufungua. Kisha watu wakakimbia, na kobe alipogonga ngoma kwa mdundo fulani watu wote wa Egbo wakatoweka. Watu waliopigwa walikasirika mno, na wakaleta shauri kubwa mno kwa kobe, hivi kwamba akaamua kumrudishia mfalme ngoma siku iliyofuata. Kwa hiyo asubuhi kobe akaenda kwa mfalme na kuja na ngoma. Akamwambia mfalme kwamba hakuridhika na ngoma, na alitaka kuibadilisha kwa kitu kingine; hakujali sana mfalme angempa nini ilimradi apate thamani kamili ya ngoma, naye alikuwa tayari kabisa kukubali idadi fulani ya watumwa, au mashamba machache, au kitu cha thamani sawa katika kitambaa au fito za shaba.
Hata hivyo, mfalme akakataa kufanya hivi; lakini kwa kuwa alimwonea kobe huruma kiasi, akasema angempa mti wa uchawi wa fufu, ambao ungempa kobe na familia yake chakula, ilimradi atimize sharti fulani. Hili kobe alikubali kwa furaha kulifanya. Basi mti huu wa fufu ulizaa matunda mara moja tu kwa mwaka, lakini kila siku uliangusha fufu na
supu ardhini. Na sharti lilikuwa, kwamba mwenyewe akusanye chakula cha kutosha kwa siku, mara moja, na asirudi tena kuchukua zaidi.
Kobe, alipokwisha kumshukuru mfalme kwa ukarimu wake, akaenda nyumbani kwa mke wake na kumwambia alete vibuyu vyake mtini. Akafanya hivyo, nao wakakusanya fufu na supu nyingi zilizotosha kabisa familia yote kwa siku ile, na kurudi nyumbani kwao wakiwa na furaha sana.
Usiku ule wote wakala karamu na kufurahi. Lakini mmoja wa wana, aliyekuwa mlafi sana, akajiambia moyoni—
"Najiuliza baba yangu anapata wapi chakula hiki kizuri chote? Lazima nimuulize."
Kwa hiyo asubuhi akamwambia baba yake—
"Niambie unapata wapi fufu na supu hii yote?"
Lakini baba yake akakataa kumwambia, kwa kuwa mke wake, aliyekuwa mwanamke mjanja, alisema—
"Tukiwajulisha watoto wetu siri ya mti wa fufu, siku moja wakiwa na njaa, baada ya sisi kupata riziki yetu ya kila siku, mmoja wao anaweza kwenda mtini na kukusanya zaidi, jambo litakaloivunja Juju."
Lakini mwana mwenye wivu, akiwa ameazimia kujipatia chakula kingi, akaamua kumfuatilia baba yake hadi mahali alipopata chakula. Hili lilikuwa gumu kiasi kufanya, kwa kuwa kobe siku zote alitoka peke yake, na alichukua tahadhari kubwa kabisa kuzuia mtu yeyote asimfuate. Hata hivyo, mvulana punde akafikiria mpango, akapata kibuyu chenye shingo ndefu na tundu mwishoni. Akakijaza kibuyu majivu ya kuni, aliyoyapata kutoka motoni, kisha akapata mfuko ambao baba yake siku zote aliubeba mgongoni alipotoka kwenda kutafuta chakula. Chini ya mfuko mvulana akatoboa tundu dogo, na kuingiza kibuyu shingo ikielekea chini, ili baba yake atakapotembea kwenda kwenye mti wa fufu aache mstari mdogo wa majivu nyuma yake. Kisha baba yake
alipokuwa amejitundikia mfuko wake mgongoni kama kawaida, na kuanza safari kwenda kuleta riziki ya kila siku, mwanawe mlafi akafuata mstari wa majivu, akichukua tahadhari kubwa kujificha na kutomruhusu baba yake atambue kwamba anafuatwa. Mwishowe kobe akafika mtini, akaweka vibuyu vyake chini na kukusanya chakula cha siku, mvulana akimtazama kwa mbali. Baba yake alipomaliza na kwenda nyumbani mvulana naye akarudi, na baada ya kula mlo mzuri, hakuwaambia wazazi wake lolote, bali akaenda kulala. Asubuhi iliyofuata akawachukua baadhi ya kaka zake, na baada ya baba yake kumaliza kuleta riziki ya kila siku, wakaenda mtini na kukusanya fufu na supu nyingi, na hivyo kuivunja Juju.
Mchana ulipopambazuka kobe akaenda mtini kama kawaida, lakini hakuweza kuupata, kwa kuwa usiku kichaka chote kilikuwa kimeota, na mti wa fufu ukafichika usionekane. Hapakuwa na kitu cha kuonekana ila kichaka kizito cha mchikichi wa miiba wa tie-tie. Kisha kobe mara moja akajua kwamba mtu fulani ameivunja Juju, na amekusanya fufu kutoka mtini mara mbili siku moja; kwa hiyo akarudi nyumbani kwake kwa huzuni kubwa, na kumwambia mke wake. Kisha akaiita familia yake yote pamoja na kuwaambia kilichotokea, na kuwauliza ni nani aliyefanya jambo hili ovu. Wote wakakana kuhusika kwa namna yoyote na mti, kwa hiyo kobe kwa kukata tamaa akaileta familia yake yote mahali mti wa fufu ulipokuwa, ambapo sasa palikuwa mchikichi wa miiba wa tie-tie mtupu, na kusema -
"Mke wangu mpendwa na watoto wangu, nimewafanyia yote niwezayo, lakini ninyi
mmeivunja Juju yangu; kwa hiyo siku zijazo lazima mwishi kwa mchikichi wa miiba
wa tie-tie."
Kwa hiyo wakafanya makao yao chini ya mti wa miiba, na tangu siku ile siku zote utawakuta kobe wakiishi chini ya mchikichi wa miiba wa tie-tie, kwa kuwa hawana mahali pengine pa kwenda kutafuta chakula.