Hadithi, hadithi! Uongo njoo, utamu kolea!
Hii ni hadithi kuhusu jitu la msitu, na mtu aliyejiita Mwanamume-Kati-ya-Wanaume.
Siku za kale, aliishi mtu fulani ambaye jina lake lilikuwa Mwanamume-Kati-ya-Wanaume. Kila aliporudi kutoka porini, angeinua gogo zito la mti, kulitupa chini kwa kishindo, na kutangaza, "Mimi ni Mwanamume-Kati-ya-Wanaume!"
Mke wake angemwambia, "Haya sasa, acha kusema wewe ni mwanamume-kati-ya-wanaume. Kama ungewahi kumwona Mwanamume-Kati-ya-Wanaume wa kweli, ungekimbia."
Lakini akajibu, "Ni uongo."
Ilikuwa hivyo siku zote. Kama alileta kuni, angezitupa chini kwa nguvu na kusema, "Mimi ni Mwanamume-Kati-ya-Wanaume." Na mke wake angemwonya, "Kama ungemwona Mwanamume-Kati-ya-Wanaume wa kweli, ungekimbia." Lakini akasema, "Ni uongo."
Basi, siku moja mke wake akaenda kijitoni. Akafika kwenye kisima fulani ambacho ndoo yake ilikuwa nzito kiasi kwamba wanaume kumi walihitajika kuivuta juu. Akafika lakini hakuweza kuchota maji, kwa hiyo akarudi. Njiani kurudi nyumbani, akakutana na mwanamke mwingine aliyembeba mtoto mgongoni.
Mwanamke wa pili akauliza, "Unakwenda wapi na kibuyu, bila maji?"
Akajibu, "Nilikuja kisimani. Sikuweza kuvuta ndoo; ndiyo sababu nimerudi."
Mwanamke mwenye mtoto akasema, "Turudi, upate maji."
Akasema, "Sawa."
Kwa hiyo wakarudi pamoja kisimani. Mwanamke mwenye mtoto akamwambia mvulana wake ainue ndoo. Basi, mvulana alikuwa mdogo, hajapita umri wa kubebwa mgongoni mwa mama yake. Lakini, akainua ndoo papo hapo, akaiweka kisimani, na kuvuta maji. Wakajaza mitungi yao mikubwa ya maji, wakaoga, wakafua nguo zao, na kuinua maji kwenda nyumbani. Mke wa Mwanamume-Kati-ya-Wanaume akastaajabu.
Akaona kwamba mwanamke mwenye mvulana aligeuka kutoka njiani na kuingia porini. Mke akauliza, "Unakwenda wapi?"
Akasema, "Ninakwenda nyumbani, kwingine wapi?"
"Hiyo ndiyo njia ya kwenda nyumbani kwako?"
"Ndiyo."
"Ni nyumba ya nani?"
"Nyumba ya Mwanamume-Kati-ya-Wanaume."
Kisha akanyamaza. Hakusema lolote hadi alipofika nyumbani. Akamwambia mume wake alichokiona. Akasema kwamba kesho lazima ampeleke huko. Akajibu, "Mwenyezi Mungu atujalie kesho."
Asubuhi iliyofuata, yeye ndiye aliyekuwa wa kwanza kuamka kutoka usingizini. Akachukua silaha za uwindaji na kuzitundika begani. Akaweka shoka lake begani na kumwamsha mke wake. Akasema, "Amka, twende. Nipeleke nimwone huyu anayejiita Mwanamume-Kati-ya-Wanaume."
Akainuka, akainua mtungi wake mkubwa wa maji, na kutangulia mbele. Akamfuata hadi walipofika ukingoni mwa kisima. Sasa wakakuta walichokitafuta. Walipokuwa wakija, mke wa Mwanamume-Kati-ya-Wanaume wa kweli akafika, yeye na mwanawe wote wawili. Wakamsalimu, na mke akamwonyesha mgeni ndoo na kumwambia mwanawe, "Iinue unichotee maji."
Kwa hiyo mtu yule mwenye majivuno akaenda na kuinua ndoo kwa hasira ili ajithibitishe, lakini ndoo ikamvuta, naye angeanguka kisimani. Mvulana mdogo akamkamata, yeye na ndoo, akawavuta nje na kuwatupa upande mmoja. Kisha mvulana akainua ndoo, akaiweka kisimani, akachota maji, na kujaza mitungi yao ya maji.
Mke wake akasema, "Ulisema unakwenda kumwona anayeitwa Mwanamume-Kati-ya-Wanaume. Umeona huyu ndiye mke wake na mwanawe. Kama bado unataka kwenda, mnaweza kwenda pamoja. Kwa upande wangu, mimi siendi."
Mama wa mvulana akasema, "Lo, kuna nini? Afadhali usije."
Lakini akasema angekuja. Kwa hiyo akasema, "Haya tuondoke."
Wakaanza safari. Walipofika nyumbani, akamwonyesha mahali pa kuhifadhia nyama, naye akaingia ndani. Basi, mwenye nyumba hakuwepo nyumbani; alikuwa amekwenda porini. Akasema, "Umeona amekwenda porini; lakini usisogee akija."
Akaketi ndani hadi jioni ilipofika.
Mwenye nyumba akarudi. Akaendelea kusema, "Ninanusa harufu ya mtu."
Mke wake akasema, "Kuna mtu mwingine hapa? Si mimi. Kama unataka kunila, vizuri na vyema, kwa kuwa hakuna mwingine ila mimi."
Basi alikuwa mtu mkubwa mno, maneno yake kama kimbunga; tembo kumi angekula. Alfajiri ilipofika, alifanya kifungua kinywa chake kwa tembo mmoja. Kisha akaenda porini, na kama angemwona mtu pale, angemuua.
Basi mtu yule mwenye majivuno alikuwa ndani ya ghala, amejificha. Mke wa mtu yule akamwambia, akisema, "Usisogee hadi atakapolala. Ukiona mahali kuna giza, hajalala; ukiona mahali kuna mwanga, hiyo ni ishara amelala. Toka ukimbie."
Muda mfupi baadaye, akaona mahali pakawa na mwanga kama mchana, kwa hiyo akatoka.
Alikuwa akikimbia, akikimbia hadi alfajiri. Alikuwa akikimbia hadi jua likachomoza; hakusimama. Kisha jitu likaamka kutoka usingizini na kusema, "Ninanusa harufu ya mtu! Ninanusa harufu ya mtu!"
Likainuka na kufuata alikokwenda mtu yule. Lilikuwa likikimbia. Mtu yule mwingine naye alikuwa akikimbia, hadi akakutana na watu fulani waliokuwa wakisafisha ardhi kwa ajili ya shamba. Wakauliza kumetokea nini.
Akasema, "Kuna mtu ananifukuza."
Wakasema, "Simama hapa hadi atakapokuja."
Muda mfupi ukapita, na upepo uliosababishwa na jitu ukaja; ukawainua na kuwatupa chini. Mtoro akasema, "Ndiyo, ndio huo, upepo anaoufanya akikimbia; yeye mwenyewe bado hajaja. Kama mnaweza kumstahimili, niambieni. Kama hamwezi, semeni."
Nao wakasema, "Endelea."
Kwa hiyo akakimbia na kukutana na watu fulani waliokuwa wakilima kwa jembe. Wakasema, "Ni nini kinachokufukuza?"
Akajibu, "Kuna mtu ananifuatilia."
Wakasema, "Ni mtu wa aina gani anayemfukuza mtu kama wewe?"
Akasema, "Mtu anayesema yeye ni Mwanamume-Kati-ya-Wanaume."
Wakasema, "Si mwanamume-kati-ya-wanaume, ni mwanamume-kati-ya-wanawake. Simama hadi atakapokuja."
Akasimama. Hapo alikuwa upepo wa jitu ulipokuja, ukiwasukuma huku na huko watu waliokuwa wakilima. Kwa hiyo akasema, "Mmeona, huo ndio upepo anaoufanya; bado hajaja yeye mwenyewe. Kama mnaweza kushindana naye, niambieni; kama sivyo, semeni."
Nao wakasema, "Endelea."
Akakimbia. Akakutana na watu fulani waliokuwa wakipanda mbegu. Wakasema, "Unakimbilia nini?"
Akasema, "Kuna mtu ananifukuza."
Nao wakasema, "Ni mtu wa aina gani anayemfukuza mtu kama wewe?"
Akasema, "Jina lake ni Mwanamume-Kati-ya-Wanaume."
Wakasema, "Keti hapa hadi atakapokuja."
Akaketi. Baada ya muda mfupi, upepo alioufanya ukaja na kuwainua na kuwatupa chini. Nao wakasema, "Ni upepo wa aina gani huo?"
Mtu aliyekuwa akifuatiliwa akasema, "Ni upepo wake."
Nao wakasema, "Endelea." Wakatupa vifaa vya kupandia, wakaingia porini, na kujificha. Lakini yule aliendelea kukimbia.
Akaja na kukutana na mtu fulani mkubwa mno aliyekuwa ameketi peke yake chini ya mbuyu. Alikuwa ameua tembo na alikuwa akiwachoma. Kwa upande wake, tembo ishirini angeweza kula; asubuhi, alifungua kinywa kwa watano. Jina lake lilikuwa 'Jitu la Msitu.'
Akamhoji mtoro na kusema, "Unakwenda wapi kwa haraka hii yote?"
Naye akasema, "Mwanamume-Kati-ya-Wanaume ananifukuza."
Na Jitu la Msitu likasema, "Njoo hapa, keti hadi atakapokuja."
Akaketi. Wakasubiri kwa muda kidogo. Kisha upepo uliofanywa na Mwanamume-Kati-ya-Wanaume ukaja na kumwinua mtoro, ukikaribia kumbeba, Jitu la Msitu lilipompigia kelele arudi.
Mtoro akasema, "Si mimi mwenyewe ninayeondoka; upepo uliosababishwa na mtu yule ndio unaonichukua."
Kwa hilo, Jitu la Msitu likakasirika. Likainuka, likashika mkono wa mtoro, na kuuweka chini ya paja lake kumshikilia imara.
Lilikuwa limeketi hadi Mwanamume-Kati-ya-Wanaume alipofika na kusema, "Wewe uliyeketi pale, wewe ni wa walio hai, au wa waliokufa?"
Na Jitu la Msitu likasema, "Unaingilia mambo yasiyokuhusu."
Na Mwanamume-Kati-ya-Wanaume akasema, "Kama unataka kupata salama, nipe hicho unachokishikilia pale."
Na Jitu la Msitu likasema, "Njoo umchukue."
Kwa hilo, Mwanamume-Kati-ya-Wanaume akashikwa na hasira kali, akaruka, na kulikamata. Wakawa wakishindana pamoja.
Walipokwisha kusokotana miguu yao, wakaruka juu mbinguni. Hadi leo, wanapigana mieleka huko. Wanapochoka kabisa, huketi na kupumzika. Wakiinuka kushindana, hiyo ndiyo radi mnayozoea kusikia angani; ni wao wakishindana.
Yeye pia, yule mwingine (mtu mwenye majivuno), akajikuta ameponyoka, akaenda nyumbani, na kusimulia hadithi.
Na mke wake akasema, "Ndiyo sababu nilikuwa nikikuambia siku zote: lolote ufanyalo, lifanye dogo. Ukizidi kwa nguvu, au kwa uwezo, au utajiri, au umaskini, na ukavimba kwa kiburi, ni sawa tu; kuna aliye bora kuliko wewe. Ulisema ni uongo. Tazama, macho yako mwenyewe yameona."
Kichwa cha panya kikatwe.
