Wanyama Wanafalsafa — Hadithi ya Werevu na Hekima

Hapo zamani za kale, Simba, Fisi na Kitiiti sungura waliamua kujaribu kilimo kidogo. Kwa hiyo wakaenda mashambani, wakatengeneza bustani, wakapanda mbegu za kila aina, kisha wakarudi nyumbani na kupumzika kwa muda mrefu kidogo.

Kisha, wakati ulipofika ambapo mazao yao yalipaswa kuwa karibu kukomaa na tayari kuvunwa, wakaanza kuambiana, "Twende shambani tuone mazao yetu yanaendeleaje."

Basi asubuhi moja, mapema, wakaanza safari, na kwa kuwa bustani ilikuwa mbali sana, Kitiiti sungura akatoa pendekezo hili: "Tunapokwenda shambani, tusisimame njiani; na mtu yeyote akisimama, aliwe." Wenzake, wakiwa si wajanja kama yeye na wakijua wangeweza kumzidi kwa kutembea, wakakubali mpango huu bila kusita.

Basi, wakaenda zao, lakini hawakuwa wamekwenda mbali sana sungura aliposimama.

"Haya!" akasema Fisi. "Kitiiti amesimama. Lazima aliwe."

"Ndiyo makubaliano," akakubali Simba.

"Basi," akasema sungura, "nilitokea kuwa nikifikiri."

"Kuhusu nini?" wakapaza sauti wenzake kwa udadisi mkubwa.

"Ninafikiri," akasema kwa hali nzito ya kifalsafa, "kuhusu mawe yale mawili, moja kubwa na moja dogo; dogo halipandi juu, wala kubwa halishuki chini."

Simba na fisi, baada ya kusimama kuyatazama mawe, wakaweza tu kusema, "Kweli, ni ajabu, lakini ni kama unavyosema," na wote wakaendelea na safari yao, sungura akiwa amepumzika vya kutosha kufikia wakati huo.

Walipokuwa wamekwenda umbali fulani, sungura akasimama tena.

"Aha!" akasema Fisi. "Kitiiti amesimama tena. Sasa lazima aliwe."

"Nadhani hivyo," akakubali Simba.

"Basi," akasema sungura, "nilikuwa nikifikiri tena."

Udadisi wao ukiamshwa tena, wenzake wakamsihi awaeleze wazo lake.

"Ni hivi," akasema, "nilikuwa nikifikiri hivi: Watu kama sisi wanapovaa makoti mapya, makoti ya zamani huenda wapi?"

Simba na Fisi, baada ya kusimama kwa muda kulitafakari jambo hilo, wakasema kwa pamoja, "Kweli, najiuliza!" na watatu hao wakaendelea, sungura akiwa amepumzika vizuri tena.

Falsafa ya Fisi Iliyoshindwa

Baada ya muda kidogo, fisi, akidhani ni wakati wa kuonyesha falsafa yake kidogo, ghafla akasimama.

"Ee," akanguruma Simba, "hili halifai; nadhani itabidi tukule, Fisi."

"Ah, hapana," akasema fisi. "Ninafikiri."

"Unafikiri kuhusu nini?" wakauliza.

"Ninafikiri kuhusu kitu chochote," akasema, akijiona mwerevu sana na mcheshi.

"Ah, upuuzi!" akapaza sauti Kitiiti. "Hatutadanganywa hivyo."

Kwa hiyo yeye na Simba wakamla fisi.

Mtihani wa Mwisho

Walipomaliza kumla rafiki yao, simba na sungura wakaendelea na safari yao na punde wakafika mahali palipokuwa na pango, na hapa sungura akasimama.

"Hmm!" akasema Simba. "Sina njaa kama nilivyokuwa asubuhi, lakini nadhani itabidi nikutafutie nafasi, Kitiiti mdogo."

"Ah, siamini hivyo," akajibu Kitiiti. "Ninafikiri tena."

"Basi," akasema simba, "ni nini wakati huu?"

Sungura akasema, "Ninafikiri kuhusu pango lile. Zamani za kale, mababu zetu walikuwa wakiingia hapa na kutokea pale, na nadhani nitajaribu kufuata nyayo zao."

Kwa hiyo akaingia upande mmoja na kutokea upande mwingine mara kadhaa.

Kisha akamwambia simba, "Simba, mzee mwenzangu, hebu tukuone ukijaribu kufanya hivyo," na simba akaingia pangoni, lakini akakwama na hakuweza kwenda mbele wala kurudi nyuma.

Mara moja, Kitiiti alikuwa mgongoni mwa Simba na akaanza kumla.

Baada ya muda kidogo, simba akalia, "Ee, ndugu, uwe wa haki; njoo ule sehemu ya mbele yangu kidogo."

Lakini sungura akajibu, "Kweli, siwezi kuja mbele; naona aibu kukutazama usoni."

Kwa hiyo, baada ya kula kiasi alichoweza, akamwacha simba pale na akaenda kuwa mmiliki pekee wa shamba na mazao yake.